Legenda

Mówiono, że Talgat nie potrzebuje pytań, bo zanim człowiek je wypowie, ona już zna ciężar, który za nimi stoi. Lecz nawet ona wiedziała, że prawda nie zawsze chce wyjść na światło — czasem chowa się w człowieku tak głęboko, że sam przestaje ją rozpoznawać.

Pewnej zimnej nocy, gdy step był cichy jak zamknięte usta, do jej ogniska przyszedł kupiec. Miał pełne sakwy, a jednak drżał, jakby przyniósł ze sobą pustkę. Prosił o znak: czy ma iść dalej, czy wrócić, czy ufać ludziom, czy zamknąć serce na zawsze. W jego słowach było dużo rozsądku, ale mało prawdy. Talgat nie odpowiedziała. Zdjęła z szyi mały talizman — „Wszystkowidzące Oko” — i zawiesiła go nad płomieniem, tak by ciepło obudziło jego blask. Sowa na jej ramieniu poruszyła skrzydłem, jakby potwierdzała wyrok ciszy.

— Spójrz — powiedziała tylko.

Kupiec pochylił się i zobaczył w oku nie przyszłość, nie obrazy bogactwa, nie twarze wrogów. Zobaczył własne serce: ściśnięte, ostrożne, gotowe do ucieczki przed bliskością. Zrozumiał wtedy, że jego pytania nie dotyczyły drogi — tylko strachu przed tym, co może się wydarzyć, jeśli przestanie wszystko kontrolować. Chciał odwrócić wzrok, ale talizman nie pozwalał uciec. Nie ranił — tylko odsłaniał, aż przestało być gdzie się schować.

W końcu Talgat zsunęła „Oko” z powrotem na dłoń i powiedziała cicho:

— To nie świat jest niepewny. To ty boisz się zobaczyć, ile w tobie jest prawdy.

Następnego ranka kupiec odszedł bez wielkich deklaracji. Ale jego krok był lżejszy, jakby wreszcie przestał nieść wymówki. A „Wszystkowidzące Oko” pozostało przy Talgat Alim — jako przypomnienie, że najtrudniejsze widzenie nie dotyczy odległych znaków, lecz tego, co od dawna patrzy na nas od środka.